ورود     ثبت نام
Skip Navigation Links
صفحه نخست
درباره استانExpand درباره استان
واحد هاExpand واحد ها
منابع محتواييExpand منابع محتوايي
درباره ماExpand درباره ما
بانک اطلاعات هنرمندانExpand بانک اطلاعات هنرمندان
اندیشه سرای هنرمندانExpand اندیشه سرای هنرمندان
   
 

فصل اول ‏
عکاسی چیست؟

کلمه عکاسی یا «‏photography‏» از دو کلمه یونانی به نام ‏‎ photos‎نور و ‏Graphos‏ به معنی نوشتن گرفته شده است . بنابراین کلمه عکاسی یعنی « نوشتن با نور» !
لغت ‏Camera‏ «دوربین» از کلمه یونانی ‏Kamara‏ گرفته شده که به چیزی که مقوس باشد و به عبارت دیگر طاق و پوشش قوسی شکل روی آن باشد اطلاق می شده است .‏
عکاسی چیست ؟ عکاسی عبارت از «ایجاد یک تصویر» و «ثبت» آن است . این عمل یعنی عکاسی ، در دو مرحله مجزا انجام می گیرد :
مرحله اول : به دست آوردن تصویر به وسیله دوربین و ثبت آن روی فیلم یا صفحه حساس .
مرحله دوم : ظاهر کردن «تصویر مخفی» حاصل در دوربین و «همیشگی» کردن آن !
در این کتاب این دو مرحله را تشریح و بررسی می کنیم .
طرز کار دوربین عکاسی شباهت زیادی به کار چشم دارد . یعنی مانند چشم دارای عدسی ، دیافراگم ، و محفظه تاریک است .
کلمه دوربین را بهتر است «دستگاه» بنمامیم زیرا در حقیقت دوربین به ابزاری گفته می شود که با آن بتوان مناظر دور را دید در حالی که دستگاه عکسبرداری ، تصاویر کوچکتری از اشیاء خارج می گیرد . لیکن چون این عبارت در همه جا رایج گشته ما نیز در این مبحث آنرا به کار می بریم .‏

یک طریقه ساده برای مشاهده عمل دستگاههای عکسبرداری :‏
دو قطعه مقوا یکی تیره و دیگری سفید انتخاب کنید . در وسط مقوای تیره رنگ سوراخ ریزی در حدود چند میلیمتر ایجاد کنید و صفحات را به ترتیب شکل 1 قرار دهید .

اگر محیط آزمایش را تاریک کنید ، تصویر واضحتر دیده می شود . سوراخ ‏C‏ نباید خیلی ریز باشد ، زیرا در آن صورت «پدیده تفرق نور» به وجود می آید .

پدیده تفرق نور: وقتی نور از سوراخ ریزی عبور کند برخلاف تصور ، نور مستقیم عبور نمی کند و یک نقطه نورانی روی صفحه روبه رو تشکیل نمی دهد ، بلکه نور پراکنده می شود و در محل سوراخ ، مثل یک منبع ‏C ‎‏  جدید نور عمل می شود . شکل 2 پدیده تفرق نور را نشان می دهد .
ساختمان جعبه عکاسی : ساختمان یک جعبه عکاسی هم از روی پدیده انعکاس تصویر و عمل چشم اقتباس شده و عبارتست از : یک جعبه به نام اتاق تاریک ، یک عدسی (لنز) ، یک مسدود کننده .‏

دیافراگم یا سوراخ ریزی که از آن نور عبور می کند ، در هنگام کار بردن عدسی بزرگتر انتخاب می شود . در شکل سه ساختمان و طرز عمل یک دوربین عکاسی نشان داده شده . ما در فصلهای آینده راجع به ساختمان دوربین عکاسی توضیح مفصلتر و کاملتری خواهیم داد.

فصل دوم
تاریخچه پیدایش و تکامل عکاسی

برای اولین بار ، لئوناردوداوینچی در یک اتاق تاریک در حالی که از سوراخ ریزی نور به داخل رسوخ می کرد تصویر اشیاء بیرون اتاق را بر روی دیوار روبه رو و بطور معکوس مشاهده نمود . این نخستین مشاهده پدیده انعکاس نور بود که بعدا برای کشف علل آن کوششهای بسیاری به عمل آمد ، تا آنجا که دوربین عکاسی ساخته شد و «جیرولامو- کاردائو» ‏Girolamo-Cardano ‎‏ در سال 1550 عدسی را به دوربین اضافه کرد .
در سال 1614 بود که ‏Angelo-sola‏ تاثیر نور روی نیترات نقره را کشف کرد . و در سال 1615 ناپلتین پورتا ‏N.Porta ‎‏ موفق گردید جعبه عکسبرداری را تکمیل کند .
یوهان شولتسه ‏Johan-Schultze‏ فیزیکدان آلمانی در سال 1727 عکسبرداری کرد و نیز کاهش املاح نقره را در برابر نور کشف کرد .
شیمیدان سوئدی ‏carl Scheele‏ کشف کرد که املاح نقره از خود نقره در برابر نور حساسترند . همچنین ملاحظه کرد تاثیر اشعه بنفش و ماوراء آن بیشتر از سایر اشعه ها است .‏
در آغاز قرن نوزدهم ، توماس وجوود ‏Wedgwood‏ . ‏T‏ نگاتیفها را در حمامی از محلول نیترات نقره بر روی کاغذ به دست آورد . او ابتدا شیشه نقاشی شده ای را روی کاغذ حساس قرار می داد و مجموعه را در قید گذاشته در آفتاب قرار می داد . سپس آنرا ظاهر می کرد .
ولی عیب کار او این بود که تصویر مزبور پس از اندک مدتی که در برابر نور واقع می شد ، سیاه می گردید .
ژوزف نیسه فورنیپس ‏Nicephore Niepce‏ . ‏J ‎‏ (1765-1833) مخترع واقعی عکاسی ، گراورهایی روی صفحه مسی به دست آورد .‏
کار او بدین طریق بود که قشر نازکی از آسفالت شیمیایی را که در اسانس اسطو خودوس حل کرده بود بر روی صفحه فلزی می مالید . آنگاه مانند «وجوود» صفحه شیشه ای نقاشی شده ای را روی آن قرار داده قید را در آفتاب می گذاشت .
سپس صفحه مزبور را به وسیله یک حلال قوی می شست . طبق خاصیت آسفالت شیمیایی آن قسمتهایی که نور به آن می رسید سفید و غیر قابل حل می شد وبقیه محلول بود . «نیپس» گراورهای خود را روی صفحه مسی می ساخت و قبلا محلولی که از «بیتوم» گرفته بود ، روی صفحه مسی می مالید .
«نیپس» با «لوئی داگر» همکاری می کرد و پس از او «داگر» کار وی را تعقیب نمود .

طریقه داگرئوتایپ: داگر صفحه ای نقره ای انتخاب نموده مدتی به آن بخار ید می داد تا قشر نازکی از یدور نقره بر روی آن قرار گیرد . این صفحه را در «اتاق تاریک» گذارده چندین ساعت جعبه را در مقابل نور قرار می داد .‏
پساز ظهور ، تصویر حاصل مثبت و مرئی بود . لیکن مدت عکسبرداری بسیار طولانی ! بعدا متوجه شد اگر صفحه را پس از عکسبرداری در مقابل بخار جیوه قرار می دهد نتیجه سریعتر به دست می آید . و نیز برای تثبیت تصاویر ، صفحه را در محلول نمک طعام می شست تا باقیمانده یدورنقره زایل گردد .
داگر این طریقه را داگرئوتایپ ‏Daguer-O-Type‏ نامید . ظرافت و دقت این طرز عمل جالب و آسان بود ، لیکن هنوز نقایص بسیاری داشت .
ویلیام فاکس تالبوت ‏W.Fox Talbot‏ مستقلا شروع به آزمایش درباره حساس نمودن کاغذ نمود . این دانشمند انگلیسی در سال 1840 کالوتایپ ‏Calotype‏ را بوجود اورد .
ازمایش کالوتایپ: طریقه کالوتایپ بدین طریق انجام می گرفت : تالبوت کاغذ خود را با استعمال یدورنقره به جای کلرورنقره به وسیلبه شستن کاغذ پیش از عکسبرداری در محلول نیترات نقره و اسید گالیک بعد از ظهور نه تنها حساستر کرد بلکه تصاویر جالبی به دست می آورد . این تصویر منفی بوده ، سپس روی ورقه کاغذ حساس دیگری چاپ و به همان طریق ظاهر می گردید.
غالب مورخین ، تالبوت را «پدر عکاسی نو» می دانند زیرا تمام عوامل عکاسی امروزی یعنی عکسبرداری ، ظهور و چاپ در عمل تالبوت بود .
نیپس دوسن ویکتور ‏Niepce de Saint Victor‏ به جای صفحه فلزی ، شیشه به کاربرد و قبلا شیشه مزبور را با سفیده تخم مرغ (آلبومین) که ماده شفافی است و یدورنقره پوشانید و اسید گالیک را به منظور داروی ظهور به کار برد . بدین ترتیب دانه ها خوب و ظریف بود .
با کشف فردریک آرچرArcher‏ .‏F‏ ، به نام «کلودیون» گام بزرگی در صنعت عکاسی برداشته شد .
طریقه کلودیون : آرچر یدور پتاسیم را در کلودیونحل کرده سپس با این مخلوط سطح یک شیشه پاک را می پوشانیدو بلافاصله شیشه را در محلول نیترات نقره حساس می کرد . پس از عکسبرداری در موقعی که شیشه هنوز تر بود ، فورا آن را در محلول پیروگالول و نیترات نقره ظاهر و با محلول هیپوسولفیت سدیم ثابت می نمود .‏
نگاتیفهایی که بدین طریق به دست می آمد روی کاغذ آلبومین پوش چاپ می شد و سپس عکس به وسیله طلا به رنگ قهوه ای قشنگی در می آمد .
«لگری» و «راسل» طریقه ای یافتند که مانع زوال حساسیت کلودیون در اثر خشکی می شد . با این عمل عکاسی یک قدم دیگر به سوی تکامل برداشت .
در سال 1871 «مداکس ‏Maddox‏» و چند دانشمند دیگر امولسیون ‏Emulsion‏ ژلاتینو برمور را به دست آوردند و در سال 1874 میلادی «چارلز بنت ‏Ch.Bennett‏» به وسیله گرم کردن برمور نقره در مجاورت آمونیاک حساسیت صفحات ژلاتینو برمورنقره را بالا برد .
در این زمان سرعت عکسبرداری به یک صدم ثانیه و در 1895 به یک هزارم ثانیه رسید . اختراع فلاشهای الکترونی به سرعت عکسبرداری در شب و جاهای کم نور کمک بسیاری کرد .
یک دستگاه عکاسی ، در اغاز پیدایش ، وزن و حجم بسیاری داشت . به طوری که حمل آن مشکل بود .ولی امروزه دوربینهای بسیار ظریفی ساخته شده که در جیب جا گرفته و کار با آن نیز بسیار آسان است .
حساسیت امولسیونها نیز در طی این مدت در برابر نور زیادتر شد . در اوایل فقط تشعشعات آبی و بنفش صفحه را متاثر می ساخت ولی در سال 1873 فوگل ‏Vogel‏ موفق شد که تاثیر اشعه با طول موج کوتاه (آبی و بنفش) را به تاخیر اندازد تا اشعه دیگر بتواند صفحه را سیاه کند . با این ابتکار رنگ سبز به صورت خاکستری در می اید این امولسیون را «اورتوکروماتیک» ‏Orth chromaric‏ نامیدند.‏
بعد نور قرمز در روی صفحات تاثیر نمود و امولسیون آن را پانکروماتیک ‏panchromatic‏ نام نهادند . حساسیت صفحه حساس با این طریق باز هم به حساسیت چشم آدمی نزدیکتر گردید .
قسمت اعظم بسط و رواج عکاسی آماتوری (‏Amateur‏) مدیون ابتکارات «جرج ایستمن ‏G.Eastman‏» امریکایی بود که فیلم حلقه و شیشه را ساخت . در سال 1889 فیلم شفاف جانشین کاغذ شد .
تاریخچه پیدایش عکاسی همچنان ادامه یافت تا اکنون که کاملترین و سریعترین دوربینهای عکسبرداری ، فیلمبرداری و سینما ، و انواع فیلمهای حساس و قوی ، داروهای متنوع و وسایل بسیار دیگر اختراع و کشف گردیده است .‏

 

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه به حوزه هنری استان چهار محال و بختیاری تعلق دارد. | نقشه سايت