ورود     ثبت نام
Skip Navigation Links
صفحه نخست
   
 

فصل اول ‏
عکاسی چیست؟

کلمه عکاسی یا «‏photography‏» از دو کلمه یونانی به نام ‏‎ photos‎نور و ‏Graphos‏ به معنی نوشتن گرفته شده است . بنابراین کلمه عکاسی یعنی « نوشتن با نور» !
لغت ‏Camera‏ «دوربین» از کلمه یونانی ‏Kamara‏ گرفته شده که به چیزی که مقوس باشد و به عبارت دیگر طاق و پوشش قوسی شکل روی آن باشد اطلاق می شده است .‏
عکاسی چیست ؟ عکاسی عبارت از «ایجاد یک تصویر» و «ثبت» آن است . این عمل یعنی عکاسی ، در دو مرحله مجزا انجام می گیرد :
مرحله اول : به دست آوردن تصویر به وسیله دوربین و ثبت آن روی فیلم یا صفحه حساس .
مرحله دوم : ظاهر کردن «تصویر مخفی» حاصل در دوربین و «همیشگی» کردن آن !
در این کتاب این دو مرحله را تشریح و بررسی می کنیم .
طرز کار دوربین عکاسی شباهت زیادی به کار چشم دارد . یعنی مانند چشم دارای عدسی ، دیافراگم ، و محفظه تاریک است .
کلمه دوربین را بهتر است «دستگاه» بنمامیم زیرا در حقیقت دوربین به ابزاری گفته می شود که با آن بتوان مناظر دور را دید در حالی که دستگاه عکسبرداری ، تصاویر کوچکتری از اشیاء خارج می گیرد . لیکن چون این عبارت در همه جا رایج گشته ما نیز در این مبحث آنرا به کار می بریم .‏

یک طریقه ساده برای مشاهده عمل دستگاههای عکسبرداری :‏
دو قطعه مقوا یکی تیره و دیگری سفید انتخاب کنید . در وسط مقوای تیره رنگ سوراخ ریزی در حدود چند میلیمتر ایجاد کنید و صفحات را به ترتیب شکل 1 قرار دهید .

اگر محیط آزمایش را تاریک کنید ، تصویر واضحتر دیده می شود . سوراخ ‏C‏ نباید خیلی ریز باشد ، زیرا در آن صورت «پدیده تفرق نور» به وجود می آید .

پدیده تفرق نور: وقتی نور از سوراخ ریزی عبور کند برخلاف تصور ، نور مستقیم عبور نمی کند و یک نقطه نورانی روی صفحه روبه رو تشکیل نمی دهد ، بلکه نور پراکنده می شود و در محل سوراخ ، مثل یک منبع ‏C ‎‏  جدید نور عمل می شود . شکل 2 پدیده تفرق نور را نشان می دهد .
ساختمان جعبه عکاسی : ساختمان یک جعبه عکاسی هم از روی پدیده انعکاس تصویر و عمل چشم اقتباس شده و عبارتست از : یک جعبه به نام اتاق تاریک ، یک عدسی (لنز) ، یک مسدود کننده .‏

دیافراگم یا سوراخ ریزی که از آن نور عبور می کند ، در هنگام کار بردن عدسی بزرگتر انتخاب می شود . در شکل سه ساختمان و طرز عمل یک دوربین عکاسی نشان داده شده . ما در فصلهای آینده راجع به ساختمان دوربین عکاسی توضیح مفصلتر و کاملتری خواهیم داد.

فصل دوم
تاریخچه پیدایش و تکامل عکاسی

برای اولین بار ، لئوناردوداوینچی در یک اتاق تاریک در حالی که از سوراخ ریزی نور به داخل رسوخ می کرد تصویر اشیاء بیرون اتاق را بر روی دیوار روبه رو و بطور معکوس مشاهده نمود . این نخستین مشاهده پدیده انعکاس نور بود که بعدا برای کشف علل آن کوششهای بسیاری به عمل آمد ، تا آنجا که دوربین عکاسی ساخته شد و «جیرولامو- کاردائو» ‏Girolamo-Cardano ‎‏ در سال 1550 عدسی را به دوربین اضافه کرد .
در سال 1614 بود که ‏Angelo-sola‏ تاثیر نور روی نیترات نقره را کشف کرد . و در سال 1615 ناپلتین پورتا ‏N.Porta ‎‏ موفق گردید جعبه عکسبرداری را تکمیل کند .
یوهان شولتسه ‏Johan-Schultze‏ فیزیکدان آلمانی در سال 1727 عکسبرداری کرد و نیز کاهش املاح نقره را در برابر نور کشف کرد .
شیمیدان سوئدی ‏carl Scheele‏ کشف کرد که املاح نقره از خود نقره در برابر نور حساسترند . همچنین ملاحظه کرد تاثیر اشعه بنفش و ماوراء آن بیشتر از سایر اشعه ها است .‏
در آغاز قرن نوزدهم ، توماس وجوود ‏Wedgwood‏ . ‏T‏ نگاتیفها را در حمامی از محلول نیترات نقره بر روی کاغذ به دست آورد . او ابتدا شیشه نقاشی شده ای را روی کاغذ حساس قرار می داد و مجموعه را در قید گذاشته در آفتاب قرار می داد . سپس آنرا ظاهر می کرد .
ولی عیب کار او این بود که تصویر مزبور پس از اندک مدتی که در برابر نور واقع می شد ، سیاه می گردید .
ژوزف نیسه فورنیپس ‏Nicephore Niepce‏ . ‏J ‎‏ (1765-1833) مخترع واقعی عکاسی ، گراورهایی روی صفحه مسی به دست آورد .‏
کار او بدین طریق بود که قشر نازکی از آسفالت شیمیایی را که در اسانس اسطو خودوس حل کرده بود بر روی صفحه فلزی می مالید . آنگاه مانند «وجوود» صفحه شیشه ای نقاشی شده ای را روی آن قرار داده قید را در آفتاب می گذاشت .
سپس صفحه مزبور را به وسیله یک حلال قوی می شست . طبق خاصیت آسفالت شیمیایی آن قسمتهایی که نور به آن می رسید سفید و غیر قابل حل می شد وبقیه محلول بود . «نیپس» گراورهای خود را روی صفحه مسی می ساخت و قبلا محلولی که از «بیتوم» گرفته بود ، روی صفحه مسی می مالید .
«نیپس» با «لوئی داگر» همکاری می کرد و پس از او «داگر» کار وی را تعقیب نمود .

طریقه داگرئوتایپ: داگر صفحه ای نقره ای انتخاب نموده مدتی به آن بخار ید می داد تا قشر نازکی از یدور نقره بر روی آن قرار گیرد . این صفحه را در «اتاق تاریک» گذارده چندین ساعت جعبه را در مقابل نور قرار می داد .‏
پساز ظهور ، تصویر حاصل مثبت و مرئی بود . لیکن مدت عکسبرداری بسیار طولانی ! بعدا متوجه شد اگر صفحه را پس از عکسبرداری در مقابل بخار جیوه قرار می دهد نتیجه سریعتر به دست می آید . و نیز برای تثبیت تصاویر ، صفحه را در محلول نمک طعام می شست تا باقیمانده یدورنقره زایل گردد .
داگر این طریقه را داگرئوتایپ ‏Daguer-O-Type‏ نامید . ظرافت و دقت این طرز عمل جالب و آسان بود ، لیکن هنوز نقایص بسیاری داشت .
ویلیام فاکس تالبوت ‏W.Fox Talbot‏ مستقلا شروع به آزمایش درباره حساس نمودن کاغذ نمود . این دانشمند انگلیسی در سال 1840 کالوتایپ ‏Calotype‏ را بوجود اورد .
ازمایش کالوتایپ: طریقه کالوتایپ بدین طریق انجام می گرفت : تالبوت کاغذ خود را با استعمال یدورنقره به جای کلرورنقره به وسیلبه شستن کاغذ پیش از عکسبرداری در محلول نیترات نقره و اسید گالیک بعد از ظهور نه تنها حساستر کرد بلکه تصاویر جالبی به دست می آورد . این تصویر منفی بوده ، سپس روی ورقه کاغذ حساس دیگری چاپ و به همان طریق ظاهر می گردید.
غالب مورخین ، تالبوت را «پدر عکاسی نو» می دانند زیرا تمام عوامل عکاسی امروزی یعنی عکسبرداری ، ظهور و چاپ در عمل تالبوت بود .
نیپس دوسن ویکتور ‏Niepce de Saint Victor‏ به جای صفحه فلزی ، شیشه به کاربرد و قبلا شیشه مزبور را با سفیده تخم مرغ (آلبومین) که ماده شفافی است و یدورنقره پوشانید و اسید گالیک را به منظور داروی ظهور به کار برد . بدین ترتیب دانه ها خوب و ظریف بود .
با کشف فردریک آرچرArcher‏ .‏F‏ ، به نام «کلودیون» گام بزرگی در صنعت عکاسی برداشته شد .
طریقه کلودیون : آرچر یدور پتاسیم را در کلودیونحل کرده سپس با این مخلوط سطح یک شیشه پاک را می پوشانیدو بلافاصله شیشه را در محلول نیترات نقره حساس می کرد . پس از عکسبرداری در موقعی که شیشه هنوز تر بود ، فورا آن را در محلول پیروگالول و نیترات نقره ظاهر و با محلول هیپوسولفیت سدیم ثابت می نمود .‏
نگاتیفهایی که بدین طریق به دست می آمد روی کاغذ آلبومین پوش چاپ می شد و سپس عکس به وسیله طلا به رنگ قهوه ای قشنگی در می آمد .
«لگری» و «راسل» طریقه ای یافتند که مانع زوال حساسیت کلودیون در اثر خشکی می شد . با این عمل عکاسی یک قدم دیگر به سوی تکامل برداشت .
در سال 1871 «مداکس ‏Maddox‏» و چند دانشمند دیگر امولسیون ‏Emulsion‏ ژلاتینو برمور را به دست آوردند و در سال 1874 میلادی «چارلز بنت ‏Ch.Bennett‏» به وسیله گرم کردن برمور نقره در مجاورت آمونیاک حساسیت صفحات ژلاتینو برمورنقره را بالا برد .
در این زمان سرعت عکسبرداری به یک صدم ثانیه و در 1895 به یک هزارم ثانیه رسید . اختراع فلاشهای الکترونی به سرعت عکسبرداری در شب و جاهای کم نور کمک بسیاری کرد .
یک دستگاه عکاسی ، در اغاز پیدایش ، وزن و حجم بسیاری داشت . به طوری که حمل آن مشکل بود .ولی امروزه دوربینهای بسیار ظریفی ساخته شده که در جیب جا گرفته و کار با آن نیز بسیار آسان است .
حساسیت امولسیونها نیز در طی این مدت در برابر نور زیادتر شد . در اوایل فقط تشعشعات آبی و بنفش صفحه را متاثر می ساخت ولی در سال 1873 فوگل ‏Vogel‏ موفق شد که تاثیر اشعه با طول موج کوتاه (آبی و بنفش) را به تاخیر اندازد تا اشعه دیگر بتواند صفحه را سیاه کند . با این ابتکار رنگ سبز به صورت خاکستری در می اید این امولسیون را «اورتوکروماتیک» ‏Orth chromaric‏ نامیدند.‏
بعد نور قرمز در روی صفحات تاثیر نمود و امولسیون آن را پانکروماتیک ‏panchromatic‏ نام نهادند . حساسیت صفحه حساس با این طریق باز هم به حساسیت چشم آدمی نزدیکتر گردید .
قسمت اعظم بسط و رواج عکاسی آماتوری (‏Amateur‏) مدیون ابتکارات «جرج ایستمن ‏G.Eastman‏» امریکایی بود که فیلم حلقه و شیشه را ساخت . در سال 1889 فیلم شفاف جانشین کاغذ شد .
تاریخچه پیدایش عکاسی همچنان ادامه یافت تا اکنون که کاملترین و سریعترین دوربینهای عکسبرداری ، فیلمبرداری و سینما ، و انواع فیلمهای حساس و قوی ، داروهای متنوع و وسایل بسیار دیگر اختراع و کشف گردیده است .‏

 

تمام حقوق مادی و معنوی این پایگاه به حوزه هنری استان چهار محال و بختیاری تعلق دارد. | نقشه سايت